INFORMATOR: AKTUALNE ZAGADNIENIA DLA PŁATNIKÓW PIT

Wypełniając obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej „PIT”), polegające na obliczaniu i odprowadzaniu zaliczek na podatek dochodowy, pracodawcy oraz zleceniodawcy mierzą się z koniecznością dokonywania prawidłowej kwalifikacji różnego rodzaju świadczeń i oceny ich skutków podatkowych.

Rosnąca popularność świadczeń pozapłacowych oraz rozwój elastycznych form współpracy powodują, że zakres zagadnień wymagających uwagi płatników PIT systematycznie się poszerza. Obejmuje on nie tylko benefity związane z wykonywaniem pracy, ale również rozliczenia świadczeń wynikających z zakończenia sporów pomiędzy stronami stosunku pracy.

W dzisiejszym informatorze przybliżamy wybrane problemy, z którymi mogą mierzyć się płatnicy PIT. Odnosimy się najnowszych interpretacji podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej „Dyrektor KIS”) oraz orzeczeń sądów administracyjnych.

1. Zapewnienie noclegu zleceniobiorcom

Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 maja 2026 r., sygn. I SA/Gl 901/25, dotyczył spółki, która zajmowała się wykonawstwem dachów m.in. na halach przemysłowych. Spółka zawierała umowy zlecenia z osobami fizycznymi, będącymi cudzoziemcami. W celu umożliwienia wykonania obowiązków przez zleceniobiorców spółka zapewniała cudzoziemcom zakwaterowanie. Lokale były udostępniane nieodpłatnie. Co istotne, służyły one celom wyłącznie zbiorowego zakwaterowania (tzn. nie zdarzały się sytuacje, w których dany lokal mieszkalny byłby udostępniany do korzystania wyłącznie jednemu zleceniobiorcy).

Świadczenie ograniczało się do zapewnienia zbiorowego zakwaterowania jedynie na okres realizacji prac. Zleceniobiorcy nie mieli możliwości wyboru konkretnego lokalu ani swobodnego dysponowania miejscem zakwaterowania. Spółka uzasadniała, że takie wydatki nie stanowią przychodu, ponieważ zleceniobiorca nie otrzymuje realnych, wymiernych korzyści majątkowych.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się organ podatkowy, który powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej „TK”) z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. K 7/13. W wyroku tym TK przedstawił trzy przesłanki warunkujące możliwość uznania nieodpłatnego świadczenia za przychód pracownika. Wnioski przedstawione przez TK w tym orzeczeniu znajdują analogiczne zastosowanie do zleceniobiorców.

Zgodnie z wytycznymi TK świadczenie może zostać uznane za przychód pracownika, jeżeli:

• zostało spełnione za jego zgodą, tj. pracownik skorzystał z niego dobrowolnie;
• zostało spełnione interesie pracownika, a nie wyłącznie w interesie pracodawcy oraz przyniosło zatrudnionemu wymierną korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby samodzielnie ponieść;
• uzyskana korzyść jest wymierna i możliwa do przypisania indywidualnemu pracownikowi.

Dyrektor KIS uznał, że wobec braku ustawowego obowiązku zapewnienia nieodpłatnego noclegu, dobrowolne zapewnienie takiego benefitu stanowi dla zleceniobiorcy przychód z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń.

Zdaniem organu, art. 742 Kodeksu cywilnego, zobowiązujący zleceniodawcę do zwrotu wydatków poniesionych przez zleceniobiorcę w celu należytego wykonania zlecenia, nie stanowi podstawy do uznania zapewnienia noclegu za realizację obowiązku ustawowego. W ocenie Dyrektora KIS takie świadczenie ma osobisty charakter, ponieważ zleceniobiorca korzysta z miejsca noclegowego głównie w celu zaspokojenia własnych potrzeb, a zapewnione mieszkanie nie stanowi miejsca świadczenia przez niego pracy. Jednocześnie zapewnienie noclegu pozwala zleceniobiorcy uniknąć wydatku, który musiałby ponieść we własnym zakresie.

Stanowisko to zaakceptował WSA w Gliwicach. Sąd uznał, że zapewnienie zleceniobiorcom noclegów stanowi dla nich nieodpłatne świadczenie opodatkowane PIT. W jego ocenie świadczenie to spełnione zostało za zgodą zleceniobiorców, leży ono w ich interesie oraz przyniosło im wymierną korzyść w postaci uniknięcia konkretnego wydatku. Takie świadczenie nie jest także realizacją ustawowego obowiązku zleceniodawcy. W konsekwencji wartość poniesionych kosztów zakwaterowania powinna zostać uwzględniona w przychodzie zleceniobiorców. Wyrok jest nieprawomocny.

NASZ KOMENTARZ

Nie podzielamy stanowiska wyrażonego przez WSA w Gliwicach w omawianym wyroku. W naszej ocenie w analizowanym przypadku trudno uznać, że doszło do spełnienia wszystkich warunków wskazanych w wyroku TK. W skardze kasacyjnej spółka bez wątpienia powinna argumentować, że zapewnienie cudzoziemcom pracującym przy budowie dachów zbiorowego zakwaterowania leżało przede wszystkim w interesie spółki. Prawdopodobnie żaden ze zleceniobiorców nie spędzałby czasu w okolicy hali przemysłowej będącej miejscem budowy dachu dla zaspokajania celów osobistych. Trudno zatem twierdzić, że zleceniobiorca uniknąłby wydatku, który musiałby samodzielnie ponieść.

2. Obniżenie odszkodowania wynikającego z ugody

Zagadnienie to analizował Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 2 lipca 2026 r., znak 0114-KDWP.4011.258.2026.1.PP, w której były pracodawca (bank) wystąpił wobec byłego pracownika z powództwem o odszkodowanie za szkodę polegającą na wyłudzeniu kapitału pożyczki przez klienta banku spowodowaną zawinionym działaniem tego pracownika.

Pracownik przyznał się do winy i zawarł z pracodawcą ugodę na podstawie art. 121 § 1 Kodeksu pracy. Przewidziano w niej możliwość obniżenia odszkodowania, pod warunkiem terminowych płatności. Zastrzeżono, że w przypadku niedotrzymania ustalonych terminów, były pracownik będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania w pełnej wysokości.

Bank zastanawiał się, czy ta różnica (obniżka) może zostać uznana za przychód byłego pracownika oraz czy po stronie banku powstaną związane z tym obowiązki płatnicze.

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, bank argumentował, że po stronie byłego pracownika przychód nie powstanie. Zdaniem banku, ustalenie wysokości należnego odszkodowania na podstawie wcześniej przywołanych przepisów Kodeksu pracy stanowi szczególny tryb określania wysokości odszkodowania właściwy dla stosunków pracy.

Stanowisko to zostało uznane za prawidłowe przez Dyrektora KIS, który wyjaśnił, że:

„Obniżenie kwoty odszkodowania w związku z zawarciem ugody nie skutkuje powstaniem przychodu po stronie pracownika, gdyż obniżenie to jest wynikiem przewidzianej prawem procedury dochodzenia do kwoty należnej tytułem odszkodowania”.

Organ stwierdził, że takiego sposobu ustalenia wysokości odszkodowania nie można utożsamiać z umorzeniem istniejącego zobowiązania ani ze zwolnieniem pracownika z obowiązku zapłaty określonej kwoty.

Jeżeli były pracownik wywiąże się z ustalonych terminów spłaty, postanowienia ugody znajdują zastosowanie, a określona w niej wysokość odszkodowania stanowi ostateczną kwotę należną od byłego pracownika. Z kolei wartość obniżenia kwoty odszkodowania nie stanowi dla byłego pracownika przysporzenia majątkowego kwalifikowanego jako przychód ze stosunku pracy, które podlegałoby opodatkowaniu PIT.

NASZ KOMENTARZ

Zwracamy uwagę, że stanowisko organu byłoby prawdopodobnie inne, gdyby doszło do umorzenia zobowiązania byłego pracownika do zapłaty odszkodowania.

3. Udzielenie nieodpłatnej pożyczki

W praktyce zdarza się, że pracodawcy umożliwiają swoim pracownikom zaciągnięcie pożyczki na korzystnych warunkach, w tym również bez jakiegokolwiek oprocentowania.

Kwestia ta była przedmiotem interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektor KIS w dniu 6 lipca 2026 r., znak 0112-KDIL2-1.4011. 487.2026.2.KP. Pożyczka otrzymana przez wnioskodawczynię od pracodawcy została sfinansowana ze środków obrotowych i była przeznaczona na cele mieszkaniowe. Podstawy do jej udzielenia wynikały z regulaminu określającego warunki udzielania pracownikom pożyczek.

Dyrektor KIS uznał, że otrzymanie takiej pożyczki nie spowoduje po stronie pracownicy powstania przychodu opodatkowanego PIT. Podkreślony został zwrotny charakter pożyczki, ponieważ jej udzielanie nie skutkuje trwałym przysporzeniem majątkowym po stronie pożyczkobiorcy. Pożyczka wiąże się z obowiązkiem zwrotu pożyczonej kwoty.

Dodatkowo zwrócono uwagę, że pożyczki były dostępne dla wszystkich pracowników spełniających określone w regulaminie warunki (np. stażu pracy) i były udzielane na jednakowych zasadach. Znaczenie miał również fakt, że pracodawca nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie udzielania pożyczek.

NASZ KOMENTARZ

Interpretacja ta potwierdza aktualną linię interpretacyjną. Dyrektor KIS wyraził podobne stanowisko w odniesieniu do pożyczek udzielanych pracownikom odpłatnie, ale na warunkach korzystniejszych niż rynkowe (interpretacja wydana w dniu 9 kwietnia 2026 r., 0112-KDIL2-1.4011.143.2026.2.MKA).

4. Dofinansowanie wycieczek integracyjnych i biletów wstępu

Dofinansowanie uczestnictwa w wycieczkach integracyjnych organizowanych przez pracodawcę ze środków ZFŚS.

W interpretacji indywidualnej z dnia 26 czerwca 2026 r., znak 0115-KDIT2.4011.313.2026.2.DT, spółka planowała organizację wyjazdu integracyjnego skierowanego do wszystkich pracowników, emerytów i rencistów uprawnionych do korzystania ze świadczeń z uwagi na wcześniejszy stosunek pracowniczy, a także innych osób uprawnionych do korzystania ze świadczeń z ZFŚS. Celem wyjazdu była integracja zespołu, a spółka zamierzała częściowo sfinansować jego organizację ze środków ZFŚS. Podkreślono, że organizacja wycieczki odbędzie się z uwzględnieniem spełnienia przez uczestników kryterium socjalnego.

Analizując skutki podatkowe tego świadczenia, spółka odwołała się do przesłanek przywołanego przez nas wcześniej wyroku TK z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. K 7/13 i uznała, że świadczenie będzie spełniane w interesie pracodawcy, a udział w wyjeździe nie spowoduje po stronie uczestników powstania przysporzenia majątkowego.

Kluczowe znaczenie miało to, że nadrzędnym celem wyjazdu były integracja zespołu, zwiększenie efektywności pracy oraz poprawa wzajemnych relacji między pracownikami.

Dyrektor KIS podzielił stanowisko spółki, stwierdzając, że organizacja wycieczki nie doprowadzi do powstania u uczestników wyjazdu przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń.

NASZ KOMENTARZ

Zwracamy uwagę, że skutki podatkowe mogłyby być inne, gdyby wycieczka nie była finansowana ze środków ZFŚS. Należy też pamiętać o tym, że dofinansowanie lub sfinansowanie świadczeń z ZFŚS powinno każdorazowo uwzględniać kryterium socjalne. Gdyby na wycieczkę pojechali wszyscy pracownicy spółki (niezależnie od ich sytuacji majątkowej, wysokości wynagrodzenia) skutki podatkowe mogłyby być inne.

Zakup biletów wstępu ze środków ZFŚS może powodować powstanie przychodu u pracownika w przypadku przekroczenia ustawowych limitów zwolnienia.

Powyższy wniosek wynika z wyżej omawianej interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora KIS w dniu 26 czerwca 2026 r., znak 0115-KDIT2.4011.313.2026.2.DT.

Spółka zapytała również o skutki podatkowe związane z przekazaniem biletów wstępu (m.in. do kina, teatru czy opery) dla pracowników, emerytów oraz innych osób uprawnionych. Zaznaczono, że zakup biletów zostanie częściowo sfinansowany ze środków ZFŚS.

W przeciwieństwie do wycieczki organ uznał, że świadczenie to stanowi przychód podatkowy, ponieważ jest spełniane za zgodą uczestnika, leży w jego interesie oraz przynosi mu wymierną korzyść majątkową w postaci uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść z własnych środków.

Przychód ten może jednak korzystać ze zwolnienia z PIT w granicach limitów określonych w Ustawie PIT, liczonych w danym roku podatkowym.

Po przekroczeniu ww. limitów na spółce będą ciążyły obowiązki płatnika, tj. pobór zaliczki na PIT w przypadku pracowników albo 10% zryczałtowanego podatku dochodowego w przypadku emerytów i rencistów.

NASZ KOMENTARZ

Niezwykle ważne jest prowadzenie ewidencji świadczeń otrzymywanych przez osoby fizyczne.  Zwracamy uwagę, że zwolnienie dotyczące pracowników dotyczy otrzymanych przez pracownika świadczeń w związku z finansowaniem działalności socjalnej. Tego warunku brak w zwolnieniu dla emerytów i rencistów.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 38 Ustawy PIT zwolnione od opodatkowania są wszelkie świadczenia otrzymywane przez emerytów, rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem pracy do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 4.500 zł.

5. Przekazanie byłym pracownikom bonów podarunkowych

W interpretacji indywidualnej z dnia 12 listopada 2025 r., znak 0115-KDIT2.4011.514.2025.1.MM, Dyrektor KIS odniósł się do skutków przekazania bonów podarunkowych byłym pracownikom. Bony uznawano za uznaniowy składnik wynagrodzenia.

Wartość bonu ustalana była dla wszystkich pracowników firmy. Uwzględniano przy tym staż pracy pracowników. Przyznawanie bonu nie wynikało ani z regulaminu wynagrodzenia, ani z umowy o pracę ani z innych dokumentów.

Spółka zapytała, jak powinna postąpić w sytuacji przekazywania bonów podarunkowych byłym pracownikom. Argumentowała, że nie ma możliwości potrącenia zaliczki PIT, bo – w miesiącu przekazania bonu – nie wypłaca takiej osobie żadnych świadczeń pieniężnych.

Organ podatkowy stwierdził, że przekazywany bon powinien być uznany za przychód z umowy o pracę. Dyrektor KIS argumentował:

,,Z przychodem ze stosunku pracy mamy do czynienia również w sytuacji, gdy były pracodawca przekazuje pracownikowi po ustaniu zatrudnienia zarówno świadczenia będące elementem wynagrodzenia, jak również świadczenia zagwarantowane w umowie
o pracę lub innej umowie zawartej podczas trwania stosunku pracy, bowiem o tym, czy świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy decyduje okoliczność, czy może je otrzymać wyłącznie pracownik w rozumieniu powołanego art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też inna osoba, nie związana aktualnie lub w przeszłości z pracodawcą.

Zatem uznać należy, iż przepisy art. 12 ww. ustawy mają także zastosowanie do świadczeń przekazanych danej osobie już po ustaniu zatrudnienia”.

Jednocześnie organ zgodził się ze spółką, że, jeżeli w danym miesiącu były pracownik otrzyma wyłącznie świadczenie niepieniężne, płatnik nie ma obowiązku sfinansowania zaliczki z własnych środków. Dotyczy to sytuacji, w której nie ma możliwości pobrania zaliczki z innych wypłat.

Zdaniem organu w takim przypadku obowiązki byłego pracodawcy ograniczają się do wykazania wartości przekazanego świadczenia w informacji PIT-11. Obowiązek rozliczenia podatku spoczywa natomiast na byłym pracowniku.

NASZ KOMENTARZ

Warto zapamiętać, że świadczenia wypłacane na rzecz osoby, która nie jest już pracownikiem firmy, mogą być zaliczanie do przychodów z umowy o pracę.

6. Konkursy pracownicze

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 68 Ustawy PIT zwolniona od opodatkowania jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową towarów lub usług – jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 2.000 zł.

Zwolnienie to nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności.

W praktyce pojawia się pytanie, czy to zwolnienie może być stosowane dla pracowników? Innymi słowy, czy – jeśli pracodawca zorganizuje konkurs, w którym uczestniczą pracownicy, wygrywając nagrody – to nagrody te mogą być zwolnione od opodatkowania zgodnie z powołanym wyżej przepisem, czy też powinny być każdorazowo zaliczane do przychodów z umowy o pracę.

Wątpliwości budzi też brak ustawowych definicji pojęć takich jak „konkurs” czy „nagroda”.

Problemy związane z organizacją konkursu z udziałem pracowników analizował Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 31 stycznia 2025 r., znak 0112-KDIL2-1.4011.1011.2024.2.JK.

Sprawa dotyczyła konkursów organizowanych dla pracowników i zleceniobiorców, w ramach których uczestnicy mieli wykonywać zadania o charakterze kreatywnym, m.in. przygotowywać fotografie, materiały filmowe oraz krótkie utwory literackie. Konkursy miały być przeprowadzane na podstawie przygotowanego regulaminu.

Do oceny zgłoszonych prac powołana została komisja konkursowa, która miała wyłaniać laureatów poprzez weryfikację ich prac pod kątem merytorycznej zgodności z przedmiotem zadania, walorów estetycznych, a także poziomu kreatywności i oryginalności.

Organ uznał, że nagrody konkursowe stanowić będą przychód, o którym mowa w art. 20 ust. 1 Ustawy PIT. W związku z tym nie będą to świadczenia zaliczane do przychodów z umowy o pracę.

Jeśli, wartość nagród nie przekroczy jednorazowo 2.000 zł, to będą one korzystały ze zwolnienia z opodatkowania. Oznacza to, że pracodawca nie będzie zobowiązany do poboru zaliczki na PIT.

Zdaniem organu, dla uznania danego przedsięwzięcia za konkurs kluczowe znaczenie ma występowanie elementu rywalizacji oraz możliwość wyłonienia zwycięzcy na podstawie określonych kryteriów. Istotne jest także formalne uregulowanie zasad konkursu. Takie warunki można spełnić poprzez przygotowanie regulaminu określającego organizatora, uczestników konkursu, nagrody oraz sposób oceny prac. Organ uznał, że konkursy organizowane przez podatnika spełniały te warunki.

NASZ KOMENTARZ

Z wyroku NSA z dnia 27 marca 2015 r., sygn. II FSK 1695/14, wynika, że wygrane w konkursie stanowią przychód ze stosunku pracy, jeśli w konkursie mogą w brać udział wyłącznie pracownicy organizatora konkursu. W związku z tym przyjmuje się, że wygrane w konkursach adresowanych do szerszego grona uczestników są opodatkowane w sposób zryczałtowany.

Najczęściej, chcąc uniknąć zaliczania nagród do przychodów z umowy o pracę, pracodawcy postanawiają, że w konkursie mogą brać u dział nie tylko ich pracownicy, ale np. pracownicy firm powiązanych. W omawianej interpretacji uczestnikami konkursu byli pracownicy i zleceniobiorcy tej samej firmy.

7. Odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania

Kwestia ta była przedmiotem interpretacji wydanej przez Dyrektora KIS w dniu 26 czerwca 2026 r., znak 0113-KDIPT2-3.4011.326.2026.2.JŚ. Pracodawca wypłacił obecnym i byłym pracownikom odszkodowania związane ze zróżnicowaniem wysokości ich wynagrodzeń. Powodem nierównego traktowania było posiadane wykształcenie, które nie przekładało się na faktycznie wykonywane obowiązki. Pracodawca uważał, że takie odszkodowanie powinno zostać opodatkowane, z czym zgodził się Dyrektor KIS.

Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie odszkodowanie dotyczy utraconych korzyści, a tego rodzaju odszkodowania nie są objęte zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 3b Ustawy PIT. W konsekwencji, na pracodawcy jako płatniku ciążył obowiązek poboru i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy.

NASZ KOMENTARZ

Zawsze należy rozważyć z jakim rodzajem odszkodowania mamy do czynienia. Czy z odszkodowaniem, które rekompensuje rzeczywistą stratę (damnum emergens), czy też z odszkodowaniem, które dotyczy utraconych korzyści (lucrum cessans).